Dag van de Arbeid: waarom deze dag nog steeds belangrijk is
De Dag van de Arbeid, elk jaar op 1 mei, is dé dag waarop wereldwijd wordt stilgestaan bij de strijd voor fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden, waardig werk en solidariteit. Hoe begon het en wat heeft het ons gebracht? En waarom telt deze dag nog steeds?
Hoe het begon: Chicago, 1886
De oorsprong van 1 mei ligt in de beroemde (en beruchte) Haymarket-affaire in Chicago. Op 1 mei 1886 demonstreerden duizenden arbeiders in Chicago voor een achturige werkdag. In die tijd waren werkweken van 60 uur nog normaal.
De spanningen liepen op en op 4 mei ontplofte tijdens een vreedzame bijeenkomst op Haymarket Square een bom, waarna de politie het vuur opende. Er vielen meerdere doden.
De gebeurtenis werd wereldwijd een symbool van de strijd voor werknemersrechten. Daarom besloten vakbonden en socialistische partijen op de Tweede Internationale in 1889: 1 mei wordt een internationale actiedag voor de achturige werkdag. Later werd het ook een dag om op te komen voor andere arbeidersrechten.
Wat heeft het ons gebracht?
Veel van wat we vandaag vanzelfsprekend vinden, is het resultaat van een lange, wereldwijde strijd. Denk aan de achturige werkdag, vakantiedagen, minimumloon, veilig werken en het recht om je te organiseren in een vakbond en om te staken. Dit zijn geen vanzelfsprekende stappen vooruit geweest – nee, ze zijn afgedwongen door generaties arbeiders die weigerden genoegen te nemen met ongelijkheid en uitbuiting.
En in Nederland?
Ook in Nederland gingen arbeiders de straat op. Belangrijke eisen in Nederland waren de achturige werkdag en het kiesrecht. Het duurde jaren, maar samen staken werkt. In 1919 worden beiden ingevoerd.
Vrije dag: ja of nee?
Nederland viert 1 mei vooral symbolisch, in tegenstelling tot veel andere Europese landen. Dat komt onder andere doordat Koninginnedag vroeger op 30 april viel en we vooral kerkelijke feestdagen hebben.
Waarom het nog steeds relevant is
De FNV viert elk jaar op 1 mei wat we samen bereikt hebben. Maar als vakbond laten ook zien dat het werk nog niet klaar is. De politieke keuzes van nu raken ons allemaal: van bezuinigingen in de zorg tot een uitgeklede WW en WIA, en een AOW-leeftijd die steeds verder oploopt.
Kom je ook op 1 mei naar Amsterdam?
Demonstreer mee tegen het regeerakkoord en kom daarna naar de 1 mei-viering met workshops, sprekers en spelletjes. We beginnen om 13:30 op het Museumplein en eindigen in het Martin Luther Kingpark. Iedereen is welkom en ook voor kinderen zijn er speciale activiteiten.
Samen staan we sterker! Meld je aan op fnv.nl/1mei